Rząd chce podnieść grzywny, które w niektórych przypadkach mogą wzrosnąć nawet dziesięciokrotnie. Prawnicy zwracają jednak uwagę na inny problem. W polskim prawie od 15 lat nie zmieniono progów wartości majątku, od których zależą surowsze kary za przestępstwa. 

W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad zmianami w Kodeksie karnym. Jak opisuje Prawo.pl, chodzi o podniesienie stawek grzywien, które obowiązują praktycznie od początku funkcjonowania obecnych przepisów.

Resort argumentuje, że dziś w niektórych przypadkach za przestępstwo można otrzymać grzywnę wynoszącą zaledwie 100 zł. Zdaniem ministerstwa takie kwoty nie przystają już do współczesnych realiów gospodarczych. W efekcie część kar finansowych mogłaby wzrosnąć nawet dziesięciokrotnie.

Większy problem niż same grzywny?

Część ekspertów uważa jednak, że ważniejszą zmianą byłoby urealnienie innych przepisów prawa karnego. Chodzi o definicje mienia znacznej i wielkiej wartości, od których zależy kwalifikacja wielu przestępstw oraz wysokość grożącej kary.

Obecnie mieniem znacznej wartości jest majątek przekraczający 200 tys. zł, a mieniem wielkiej wartości – ponad 1 mln zł.

Wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha zwraca uwagę, że kiedy obecne regulacje wprowadzano, płaca minimalna wynosiła 406 zł. Od stycznia 2026 roku jest to już 4806 zł.

Te kwoty nie zmieniły się od 2010 roku

Jak zwraca uwagę prof. Szymon Tarapata, cytowany przez Prawo.pl, progi te obowiązują nieprzerwanie od 2010 roku. W tym czasie znacząco wzrosły ceny nieruchomości, wynagrodzenia i koszty prowadzenia działalności gospodarczej.

Eksperci podkreślają, że 200 tys. zł czy 1 mln zł mają dziś zupełnie inną wartość niż piętnaście lat temu. Mimo to przepisy nadal traktują te kwoty dokładnie tak samo.

Podobne opinie przedstawiali również inni prawnicy cytowani przez Prawo.pl. Ich zdaniem ustawodawca powinien zastanowić się nad aktualizacją progów finansowych zapisanych w Kodeksie karnym, aby lepiej odpowiadały obecnym realiom ekonomicznym.

Prawo nadąża za rzeczywistością?

Dyskusja wokół planowanych zmian pokazuje szerszy problem. Z jednej strony rząd chce dostosować wysokość grzywien do obecnej wartości pieniądza. Z drugiej eksperci zwracają uwagę, że podobna logika powinna dotyczyć także innych przepisów, które od lat pozostają niezmienione.

Pytanie, czy milion złotych w 2026 roku można traktować tak samo jak milion złotych w 2010 roku, coraz częściej pojawia się nie tylko wśród prawników, ale również w debacie o przyszłości prawa karnego.