Dowód osobisty bez adresu, ślub w plenerze czy odbiór dokumentów w dowolnej gminie ? to niektóre ze zmian obowiązujących od 1 marca w funkcjonowaniu USC.

Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Świeciu - Andrzej Krawański - biega między dwoma komputerami, jeden się zawiesza. Co chwilę wchodzą i wychodzą urzędniczki, telefon stacjonarny i komórka  dzwonią, drukarka nie nadąża z pracą. Tak wyglądają zmiany z perspektywy gabinetu kierownika urzędu,  co jednak oznaczają dla mieszkańców?

Ma być szybciej, łatwiej, nowocześniej
Reforma zapowiadana była od dawna. Początkowo miała wejść w życie już 1 stycznia br. Ustawodawca chciał dostosowania urzędów gmin i stanu cywilnego do wymogów współczesności. Zamiast wielu systemów informatycznych i tekturowych teczek powstał jeden, wspólny dla wszystkich, System Rejestrów Państwowych – dostępny przez internet. Ma on skrócić czas i ułatwić pracę urzędnikom, a klientom zapewnić oszczędność czasu i pieniędzy. Wisienką na torcie reformy jest zmiana wzoru dowodu osobistego, możliwość ślubu poza USC i nadawanie dzieciom zagranicznych imion.

Zobaczmy, jak wygląda to w praktyce.

Dowód bez miejsca zameldowania
Nowy wzór dowodu osobistego nie zawiera  podpisu posiadacza, rysopisu i miejsca zameldowania. Ostatnia zmiana budzi najwięcej zastrzeżeń  – Z jednej strony ludzie często narzekali na ten zapis w dowodzie. – mówi Krawański – Uważali, że jest niepotrzebny, a w razie zmiany miejsca zameldowania trzeba było wyrabiać nowy dowód - przypomina. Jednak brak adresu w dokumencie może też okazać się kłopotliwy. Na przykład podczas zakupu na raty, jeśli sprzedawca okaże się nieufny, zażąda potwierdzonego urzędowo dowodu miejsca zamieszkania. - Każde potwierdzenie to wizyta w urzędzie i koszt 17 zł – informuje kierownik USC.

Inne jest też zdjęcie do nowego dowodu. Teraz musi spełniać takie wymogi, jak fotka do paszportu. To samo, mniejsze zdjęcie,  pojawi się z drugiej strony dowodu – to kolejna nowość.

Czy trzeba wymienić dowód?
Nie, do czasu gdy obecny straci ważność. Na każdym dowodzie  znajduje się data ważności.  - Wniosek o wydanie nowego najlepiej złożyć nawet ponad miesiąc przed tą datą. – doradza kierownik USC. – Lepiej załatwić to wcześniej bo może się zdarzyć sytuacja, w której będziemy potrzebowali dowodu a stary będzie już nieważny. Trzeba pamiętać, że 4 tygodnie trwa wyrobienie nowego dokumentu. W tej kwestii nic się nie zmieniło – dodaje Krawański. Tak, jak do tej pory dowody wydawane są bezpłatnie

Odbierzesz dokumenty gdzie chcesz
To niewątpliwe udogodnienie. Po odpis aktu urodzenia nie trzeba już jechać do miejscowości z której się pochodzi. Podobnie z dowodem osobistym – złożymy wniosek i odbierzemy dokument poza miejscem zameldowania. – Pamiętać należy jednak, że nowy dokument będzie do odbioru w urzędzie, w którym się złożyło wniosek – przypomina kierownik Krawański.
Wszystko to dzięki wprowadzeniu Systemu Rejestrów Państwowych (cyfrowej bazy danych o obywatelach zawierającej numery pesel, dowodów osobistych oraz aktów stanu cywilnego), dostępnego dla wszystkich urzędów gmin i stanu cywilnego.

Źródło problemów
Wszystko byłoby w porządku gdyby nie aplikacja internetowa do obsługi SRP, „Źródło”. – To właśnie dzięki tej aplikacji muszę mieć w gabinecie drugi komputer - mówi kierownik. – Na jednym mogę korzystać tylko z aplikacji Źródło. Żeby coś sprawdzić w internecie muszę iść do drugiego komputera. Niedługo będę jak kapitan Kirk ze Star Treka.
Aplikacja według urzędników zawiesza się i nie pozwala drukować wielu egzemplarzy jednego dokumentu naraz co oznacza, że trzeba za każdym razem wracać do wypełniania danych. – Jeśli twórca tej aplikacji ma 5 lat to rozumiem i gratuluję zdolności, przypuszczam jednak, że był to ktoś znacznie starszy - mówi Krawański.
Co więcej, teraz urzędnicy mają mniejszą samodzielność. - Każdy dokument, w myśl nowej ustawy, musi przejść przez moje biurko – stwierdza kierownik. – To kolejna rzecz która wydłuża czas obsługi klienta.

Ślub na działce, plaży czy w lesie?
Już wcześniej była taka możliwość (choćby ślub na zamku w Świeciu), ale zgoda zależała od dobrej woli kierownika USC. Teraz taka możliwość stała się prawem, tyle, że i tak trzeba spełnić określone warunki. Chodzi o zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom ceremonii oraz o przygotowanie godnych warunków, tzn. musi być miejsce na zawieszenie godła państwowego oraz flagi. Czy zostały spełnione ocenia kierownik urzędu.
Jeszcze jedna nowość, bardziej kosztowna, za plenerowy ślub trzeba zapłacić 1 tys. zł.

Mustafa Nowak, Mercedes Kowalska a może pani prezes Zosia Mickiewicz?
Ustawodawca zapewnił możliwość nadawania dzieciom nawet tak egzotycznie brzmiących imion. Jednak przecież już wcześniej spotkać można było takie imiona. – Chyba każdy miał już przyjemność poznać Nicole, Kevina czy Brayana – mówi Krawański. – W praktyce każdy przypadek rozpatrywaliśmy indywidualnie i nie zawsze mówiliśmy „nie”. Ważne jest, aby rodzice zachowali zdrowy rozsądek, szczególnie w zapisie takiego niespotykanego imienia. Kierownik świeckiego USC zauważa jednak pewne dobre strony nowej ustawy, np. zachowanie zakazu nadawania dzieciom imion zdrobniałych. – Zawsze trzeba tłumaczyć rodzicom, że ta mała Zosia kiedyś dorośnie, będzie np. dyrektorem wielkiego banku albo korporacji, co wtedy – pyta Krawański.

Formalności trwają trzy razy dłużej
Reforma miała być zmianą jakościową, upragnionym wejściem w XXI wiek. Miało być szybciej, łatwiej i nowocześniej. Wszystko wskazuje na to, że jest dokładnie odwrotnie. – Można użyć takiej przenośni, że  mieliśmy dostać nowy, sportowy samochód, a dostaliśmy starego malucha z lat osiemdziesiątych – ze śmiechem mówi Krawański. - Teraz wydanie dokumentów trwa dłużej. Zamiast 20 – 30 min, jak to było wcześniej, czekać trzeba 1,5 godziny – dodaje kierownik urzędu. 

Tak łatwo się nie poddamy
Zapewne część  kłopotów wynika z konieczności przestawienia się urzędników na nowy system.  Problem jednak w tym, że sama ustawa zawiera błędy i niepraktyczne rozwiązania spowalniające pracę urzędu.  Zmiana oczywiście jest możliwa ale wymaga zaangażowania ustawodawcy. Tymczasem na stronach internetowych MSW (odpowiedzialnego za wprowadzone zmiany) przeczytać można o wielkim sukcesie i panującej nowoczesności. 

Pomimo wszystkich problemów USC w Świeciu ciągle działa. – Jesteśmy tutaj jak stare wojsko, sami weterani, i tak łatwo się nie poddamy – mówi Krawański . – Robimy wszystko, aby  klienci nie odczuli wszystkich tych trudności z którymi od 1 marca musimy się zmagać – dodaje.

RED

Spot informacyjny przygotowany przez MSW: