Kujawsko-Pomorskie i Świecie uczciły ofiary Zbrodni Pomorskiej 1939 roku

Tragiczna jesień 1939 roku na Pomorzu po raz kolejny zjednoczyła mieszkańców regionu wokół pamięci o dziesiątkach tysięcy zamordowanych Polaków. Tegoroczne obchody Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej wyjątkowo mocno wybrzmiały w Świeciu, gdzie oddano hołd tym, których okupant pozbawił szansy na obronę – pacjentom oraz personelowi miejscowego szpitala.

To właśnie w Świeciu rozpoczęły się regionalne uroczystości upamiętniające 87. rocznicę tych dramatycznych wydarzeń.

Spotkanie na terenie Wojewódzkiego Szpitala Zdrowia Psychicznego było przejmującym przypomnieniem o okrucieństwie niemieckiej machiny eksterminacyjnej, która ze szczególnym bezwzględnością uderzyła w chorych i cierpiących.

Wydarzenie poświęcono pamięci zamordowanych w 1939 roku pacjentów placówki oraz jej wybitnego dyrektora, doktora Józefa Bednarza, który do końca pozostał wierny swoim podopiecznym. W obchodach uczestniczyli m.in. wicemarszałek województwa Zbigniew Ostrowski oraz sekretarz województwa Marek Smoczyk.

– Niemiecki okupant przyniósł ze sobą nieludzką ideologię, która odmawiała prawa do życia najbardziej bezbronnym – chorym, cierpiącym, niesamodzielnym. Machina nienawiści uderzyła w pacjentów polskich szpitali psychiatrycznych, traktując ich życie jako niewarte istnienia – podkreślił w przejmujących słowach wicemarszałek Zbigniew Ostrowski.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":""}

Główne obchody kontynuowano w Toruniu, gdzie w Parku Pamięci zgromadzili się przedstawiciele władz, służb i świadkowie historii. Do fundamentalnego wymiaru pielęgnowania prawdy historycznej odniósł się marszałek Piotr Całbecki:

– Poza spiżową tablicą ważna jest pamięć w sercu. Ta pamięć nigdy nie może zaginąć, bo ona jest wpisana w waszą historię – historię waszych rodzin i waszą osobistą. Tę historię wciąż odkrywamy, by w przyszłości kolejne pokolenia nigdy o niej nie zapomniały – mówił marszałek.

Przewodnicząca sejmiku Elżbieta Piniewska zwróciła uwagę, że ogólny zarys historyczny nabiera właściwego, ludzkiego wymiaru dopiero wtedy, gdy opowiada się go konkretnymi życiorysami. Tę osobistą perspektywę najdobitniej ukazała obecna na uroczystości Irena Santor – Honorowa Obywatelka Województwa, której ojciec, Bernard Wiśniewski, stał się jedną z blisko 30 tysięcy ofiar masowej eksterminacji na terenie dawnego województwa pomorskiego.

– Tyle minęło lat od tamtego momentu, a ja w sercu ciągle noszę strach, strach przed wojną, która była dla dziecka czymś niewyobrażalnym. Chciałabym, żeby nigdy nie powtórzyło się zło, po którym dzieci nosiłyby w sobie traumę i strach – przed przemocą, nienawiścią, złem – wyznała poruszona artystka.

Podczas przygotowanej przez harcerzy Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej ZHP gawędy przypomniano m.in. sylwetki rolnika Józefa Śliwińskiego z Bruków Unisławskich, toruńskiej nauczycielki Stanisławy Jaworskiej czy młodego ucznia gimnazjum Pawła Kwiatkowskiego.

Obchodom towarzyszył modlitewny akcent ekumeniczny z udziałem duchownych Kościoła katolickiego, prawosławnego i ewangelicko-augsburskiego, oprawa muzyczna Filharmonii Pomorskiej i Orkiestry Garnizonu Toruń, a także spotkanie naukowe w Książnicy Kopernikańskiej. Dr Norbert Bączyk oraz dr Tomasz Ceran z Instytutu Pileckiego pochylili się nad pytaniem, dlaczego Zbrodnia Pomorska – mimo swojej skali – wciąż wymaga szerokiego przywracania do zbiorowej świadomości Polaków.