materiały partnera
Sen to fundamentalny proces biologiczny, warunkujący regenerację ośrodkowego układu nerwowego, konsolidację pamięci oraz homeostazę metaboliczną całego organizmu. Współczesny tryb życia, nasycony przewlekłym stresem i ekspozycją na sztuczne oświetlenie, drastycznie zaburza naturalne rytmy okołodobowe, prowadząc do powszechnych problemów z bezsennością. W odpowiedzi na ten cywilizacyjny problem, coraz większą popularność zyskują naturalne metody wsparcia nocnego wypoczynku, oparte na substancjach bioaktywnych i nutraceutykach. Czy odpowiednio dobrana suplementacja jest w stanie skutecznie przywrócić fizjologiczną architekturę snu bez konieczności sięgania po środki farmakologiczne?
Znaczenie snu wykracza daleko poza subiektywne poczucie regeneracji, stanowiąc kluczowy element profilaktyki wielu chorób przewlekłych. W fazie snu głębokiego w mózgu dochodzi do aktywacji układu glimfatycznego, który odpowiada za usuwanie toksycznych metabolitów, w tym beta-amyloidu, którego akumulacja wiązana jest z patogenezą choroby Alzheimera. Zaburzenia tego mechanizmu oczyszczania mogą prowadzić do trwałego upośledzenia funkcji kognitywnych i neurodegeneracji.
Sen pełni również rolę nadrzędnego regulatora gospodarki hormonalnej, ściśle wpływając na mechanizmy kontroli masy ciała. Niedobór snu koreluje z podwyższonym poziomem greliny, hormonu głodu, przy jednoczesnym spadku stężenia leptyny, odpowiedzialnej za uczucie sytości. Ponadto nocna regeneracja jest niezbędna dla efektywnego funkcjonowania układu immunologicznego, gdyż to właśnie podczas snu następuje wzmożona synteza cytokin prozapalnych, kluczowych w walce z infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi.
Proces zasypiania i utrzymania ciągłości snu jest sterowany przez rytm okołodobowy, za który odpowiada jądra nadskrzyżowaniowe podwzgórza, reagujące na bodźce świetlne. Najistotniejszym czynnikiem degradującym jakość snu jest ekspozycja na światło niebieskie emitowane przez ekrany smartfonów i komputerów w godzinach wieczornych. Promieniowanie to blokuje wydzielanie melatoniny przez szyszynkę i w efekcie przesuwa fazę snu oraz utrudnia inicjację procesu zasypiania. Ograniczenie ekspozycji na światło niebieskie jest zatem warunkiem koniecznym dla zachowania prawidłowej fizjologii odpoczynku.
Istotnym modulatorem snu jest również termoregulacja, ponieważ fizjologiczne zasypianie wymaga obniżenia temperatury głębokiej ciała. Zbyt wysoka temperatura otoczenia, spożywanie ciężkostrawnych posiłków przed snem lub intensywny wysiłek fizyczny późnym wieczorem mogą zaburzyć ten proces termiczny. Negatywny wpływ na architekturę snu mają także używki. Mowa między innymi o alkoholu, który mimo właściwości sedatywnych, drastycznie spłyca fazę REM, uniemożliwiając pełną regenerację psychiczną i konsolidację śladów pamięciowych.
Rynek farmaceutyczny oferuje szeroką gamę preparatów wspierających sen, jednak kluczem do sukcesu jest dobór substancji o udowodnionym działaniu na konkretne mechanizmy fizjologiczne. Skuteczna suplementacja powinna celować w przyczynę problemu, czy jest to zaburzenie rytmu dobowego, nadmierne napięcie nerwowe czy stres.
Melatonina, jako egzogenny odpowiednik hormonu produkowanego przez organizm, jest najskuteczniejsza w przypadkach zaburzeń rytmu dobowego. Działa ona jako chronobiotyk, sygnalizujący organizmowi porę nocną. Badania potwierdzają jej efektywność w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie, szczególnie u osób starszych, u których endogenna produkcja tego hormonu naturalnie spada. Suplementy na sen z melatoniną powinny być przyjmowane w małej dawce na godzinę przed snem w celu synchronizacji zegara biologicznego. Polecanym produktem jest NOYO® Sleepwell, ponieważ zawiera on melatoninę, która uwalniana jest aż przez 8 godzin. Dzięki temu nie tylko łatwiej się zasypia, ale suplement dba także o jakość snu przez całą noc.
Magnez jest pierwiastkiem kluczowym dla wyciszenia układu nerwowego, ponieważ działa jako antagonista receptorów NMDA i zapobiega nadmiernej pobudliwości neuronów. Jego niedobory często objawiają się nocnymi skurczami mięśni oraz zespołem niespokojnych nóg, który prowadzi do częstych wybudzeń. Synergistyczne połączenie magnezu z witaminą B6, która jest kofaktorem w syntezie serotoniny i GABA, wspomaga głęboką relaksację mięśniową i psychiczną. Takie połączenie można znaleźć między innymi w NOYO® Magnez.
Ziołowe ekstrakty z kozłka lekarskiego i melisy lekarskiej od lat stosowane są jako bezpieczne środki uspokajające. Zawarte w nich związki aktywne oddziałują na receptory GABA w mózgu, zwiększając stężenie kwasu gamma-aminomasłowego. Hamuje on aktywność układu nerwowego. W przeciwieństwie do leków syntetycznych, ekstrakty te nie powodują porannego otumanienia.
Aminokwas ten pozyskiwany jest z zielonej herbaty i promuje w mózgu fale alpha, związane ze stanem relaksu przy zachowaniu jasności umysłu. L-teanina nie działa nasennie w sposób otępiający, lecz ułatwia wyciszenie przed snem, redukując reakcję organizmu na stresory. Może być bezpiecznie łączona z innymi suplementami i jest szczególnie polecana osobom, które mają trudności z wyłączeniem aktywności intelektualnej przed pójściem do łóżka.
