Kujawsko - Pomorskie

Zamknij

Osiemnastowieczny dom podcieniowy z Żuław stanie w Wielkiej Nieszawce

. 18:20, 29.05.2026 Aktualizacja: 21:18, 27.05.2026
Skomentuj Osiemnastowieczny dom podcieniowy z Żuław stanie w Wielkiej Nieszawce Zabytkowy dom w Stalewie, fot. Muzeum Etnograficzne

Olenderski Park Etnograficzny w Wielkiej Nieszawce wzbogaci się o unikatową perłę dawnej architektury. Pochodzący z połowy XVIII wieku dom podcieniowy,  zostanie zdemontowany, przetransportowany i zrekonstruowany na terenie podtoruńskiego skansenu.

Mający ogromną wartość historyczną budynek został wzniesiony w 1751 roku dla Michaela Gehrta przez wybitnego budowniczego Georga Pöcka. Świadectwem tej niezwykłej historii jest zachowana do dziś inskrypcja na elementach konstrukcyjnych szczytu obiektu, zawierająca dokładną datę oraz nazwiska pierwszego właściciela i rzemieślnika.

Obecnie dom znajduje się w miejscowości Stalewo (powiat elbląski), na pograniczu województw pomorskiego i warmińsko-mazurskiego. Już niedługo rozpocznie jednak swoją nową podróż w czasie i przestrzeni.

Wsparcie finansowe i ambitne plany rozwoju

Całkowity koszt zakupu tego malowniczego obiektu wynosi 415 tysięcy złotych. Realizacja przedsięwzięcia stała się możliwa dzięki znacznemu wsparciu zewnętrznemu uzyskanemu przez Muzeum Etnograficzne im. prof. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu.

– Muzeum Etnograficzne, którego oddziałem jest podtoruński skansen, na zakup malowniczego budynku otrzymało 340 tysięcy złotych dofinansowania z Narodowego Instytutu Muzeów. Cieszę się, że obiekt wzbogaci ekspozycję naszego parku etnograficznego w Wielkiej Nieszawce pielęgnującego spuściznę olenderskiego osadnictwa – podkreśla marszałek Piotr Całbecki.

Pozostała kwota zostanie pokryta ze środków samorządu województwa kujawsko-pomorskiego.

Zakup to dopiero początek...

Procedura konserwatorska jest skomplikowana. W najbliższym czasie sporządzona zostanie pełna dokumentacja techniczna oraz szczegółowy projekt demontażu. Konstrukcja zostanie rozebrana belka po belce, odpowiednio zabezpieczona, a następnie przewieziona do Wielkiej Nieszawki, gdzie przejdzie proces pełnej rekonstrukcji jako pierwszy element nowo powstającego sektora żuławskiego.

Architektoniczny kunszt dawnych mistrzów

Budynek ze Stalewa wyróżnia się wyjątkowymi walorami artystycznymi i konstrukcyjnymi, które dowodzą doskonałego warsztatu ciesielskiego Georga Pöcka. Przyziemie obiektu wykonano z tradycyjnego muru ceglanego, natomiast prawdziwą ozdobą są ściany drugiej kondygnacji.

Wzniesiono je w konstrukcji szkieletowej, prezentując bogaty, niezwykle dekoracyjny układ drewnianych rygli w charakterystycznym stylu muru pruskiego. To właśnie ta unikalna forma architektoniczna decyduje o wysokiej klasie zabytku i jego ogromnej wartości dla dziedzictwa narodowego.

Skansen powiększa swoje podwoje

Przeprowadzka domu podcieniowego zbiega się w czasie z planowaną rozbudową całej instytucji. Aby umożliwić rozwój ekspozycji i stworzenie odpowiedniej przestrzeni dla sektora żuławskiego, Marszałek Województwa Piotr Całbecki, Dyrektor Muzeum Etnograficznego Hubert Czachowski oraz Wójt Gminy Wielka Nieszawka Katarzyna Streich podpisali uroczysty list intencyjny. Na jego mocy Olenderski Park Etnograficzny zyska nowe, bezpośrednio przylegające tereny, co otworzy kolejny rozdział w historii podtoruńskiej placówki.

Obecnie skansen zajmuje powierzchnię 5 hektarów, na której odtworzono tradycyjną wieś roratną złożoną z trzech pełnych siedlisk. Znajdują się tam oryginalne budynki mieszkalne i gospodarcze z XVIII i XIX wieku przeniesione z Doliny Dolnej Wisły, otoczone tradycyjnymi ogrodami i sadami. Wyjątkowym punktem parku jest również zachowany na swoim pierwotnym miejscu (in situ) cmentarz menonicki, działający do 1945 roku. Stanowi on poruszające świadectwo obecności protestanckich osadników z terenów dzisiejszej Holandii, którzy od XVI wieku meliorowali i zagospodarowywali tutejsze tereny zalewowe wzdłuż Wisły.

 

Samorząd województwa prowadzi 17 instytucji kultury, które oferują szeroki repertuar propozycji kulturalnych.

  • Filharmonia Pomorska im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy
  • Galeria i Ośrodek Plastycznej Twórczości Dziecka w Toruniu
  • Galeria Sztuki „Wozownia” w Toruniu
  • Muzeum Archeologiczne w Biskupinie
  • Muzeum Etnograficzne im. prof. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
  • Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku
  • Opera „NOVA” w Bydgoszczy
  • Ośrodek Chopinowski w Szafarni
  • Pałac Lubostroń w Lubostroniu
  • Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Książnica Kopernikańska w Toruniu
  • Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. dr Witolda Bełzy w Bydgoszczy
  • Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu
  • Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy
  • Kujawsko-Pomorski Teatr Muzyczny w Toruniu
  • Kujawsko-Pomorskie Centrum Dziedzictwa w Toruniu
  • Kujawsko -Pomorskie Centrum Edukacji i Innowacji w Toruniu
(.)
Dalszy ciąg materiału pod wideo ↓

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu swiecie24.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

0%