materiały partnera
Wyrok sądu pierwszej instancji nie wywołuje jeszcze skutków ostatecznych. Bank ma czas na wniesienie apelacji, a wyrok staje się prawomocny dopiero po bezskutecznym upływie terminu do jej wniesienia albo po rozpoznaniu apelacji przez sąd drugiej instancji. Dopiero prawomocne orzeczenie stanowi podstawę do rozliczenia i do czynności wieczystoksięgowych. Na wniosek strony sąd wydaje odpis wyroku ze stwierdzeniem prawomocności — dokument ten będzie potrzebny w kilku dalszych krokach.
Zgodnie z teorią dwóch kondykcji roszczenia stron są od siebie niezależne. Zasądzona na rzecz kredytobiorcy kwota obejmuje sumę wpłaconych rat, prowizji, składek ubezpieczeniowych i pozostałych opłat wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Bank powinien ją zapłacić dobrowolnie; jeżeli tego nie zrobi, wyrok zaopatrzony w klauzulę wykonalności stanowi tytuł wykonawczy umożliwiający wszczęcie egzekucji. Równolegle bankowi przysługuje roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału, które — jeżeli nie zostało wcześniej potrącone w toku procesu — bank musi zgłosić odrębnie, przy czym przedawnia się ono z upływem trzech lat od otrzymania reklamacji kredytobiorcy.
Kancelaria prowadzi sprawy frankowe do końca — obejmując również etap rozliczenia z bankiem i uporządkowania zabezpieczeń po prawomocnym wyroku.
Prawomocny wyrok stwierdzający nieważność umowy stanowi wystarczającą podstawę wniosku o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej — zgoda banku nie jest potrzebna. Wniosek składa się w sądzie wieczystoksięgowym, a opłata sądowa wynosi 100 zł. Do wniosku dołącza się odpis wyroku ze stwierdzeniem prawomocności. Procedura trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy, zależnie od obłożenia wydziału. Warto zająć się nią bez zwłoki — dopóki hipoteka figuruje w księdze, nieruchomość pozostaje formalnie obciążona, co utrudnia jej sprzedaż lub obciążenie na nowo.
Wraz z nieważnością umowy odpadają również zabezpieczenia ustanowione w związku z kredytem. Dotyczy to cesji praw z polisy ubezpieczeniowej, weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową, pełnomocnictw do rachunków oraz ewentualnych poręczeń. Warto wystąpić do banku o zwrot weksla i pisemne potwierdzenie wygaśnięcia cesji, a w przypadku ubezpieczeń — poinformować ubezpieczyciela o ustaniu podstawy cesji. Są to czynności formalne, ale ich zaniedbanie potrafi ujawnić się po latach, przy okazji kolejnej transakcji dotyczącej nieruchomości.
Zwrot świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy jest co do zasady neutralny podatkowo — nie stanowi przychodu, ponieważ kredytobiorca odzyskuje własne pieniądze. Odrębnie należy natomiast ocenić dwie sytuacje. Pierwsza dotyczy osób, które w przeszłości korzystały z ulgi odsetkowej i odliczały od dochodu odsetki od kredytu mieszkaniowego — ich zwrot może wymagać doliczenia do dochodu w roku otrzymania. Druga dotyczy osób, które sprzedały nieruchomość i skorzystały ze zwolnienia podatkowego z tytułu wydatkowania przychodu na cele mieszkaniowe, wskazując spłatę kredytu. W obu przypadkach warto skonsultować się z doradcą podatkowym.
Po prawomocnym stwierdzeniu nieważności umowy i wykreśleniu hipoteki zobowiązanie przestaje obciążać zdolność kredytową. Warto jednak sprawdzić, czy dane o kredycie zostały prawidłowo zaktualizowane w Biurze Informacji Kredytowej — zdarza się, że wpisy pozostają widoczne mimo ustania podstawy ich przetwarzania. Wniosek o korektę kieruje się do banku, który przekazał dane. Uporządkowanie tej kwestii bywa istotne dla osób planujących zaciągnięcie nowego zobowiązania.
Przykłady prawomocnie zakończonych postępowań prezentujemy w dziale sukcesy kancelarii. Aby omówić przebieg sprawy i sposób rozliczenia z bankiem, skontaktuj się z kancelarią i umów bezpłatną analizę dokumentów.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.
